Όταν το Grand Theft Auto άφησε την Αμερική και μεταφέρθηκε στο Λονδίνο του 1969
Τον Απρίλιο του 1999, οι παίκτες του Grand Theft Auto βρέθηκαν σε μια πόλη αρκετά διαφορετική από εκείνες που είχαν γνωρίσει δύο χρόνια νωρίτερα.
Με μια ματιά
- Το Grand Theft Auto: London 1969 κυκλοφόρησε τον Απρίλιο του 1999 για PC και PlayStation ως επέκταση του πρώτου GTA.
- Η Rockstar Canada δημιούργησε μια εκδοχή του Λονδίνου των Swinging Sixties, με βρετανικά αυτοκίνητα, εγκληματικές συμμορίες και μουσική της εποχής.
- Τον Ιούλιο του 1999 ακολούθησε το δωρεάν London 1961 για PC, που μετέφερε τη δράση οκτώ χρόνια νωρίτερα.
- Ο Dan Houser έχει εξηγήσει ότι η αμερικανική κουλτούρα και η σάτιρά της έγιναν αναπόσπαστα στοιχεία της σειράς, περιορίζοντας τις πιθανότητες επιστροφής στο Λονδίνο.
Μέρος της ειδικής σειράς του XPLAYGR για τις σημαντικότερες στιγμές στην ιστορία του Grand Theft Auto με αφορμή την κυκλοφορία του GTA 6.
Τα αυτοκίνητα κινούνταν στην αριστερή πλευρά του δρόμου, οι εγκληματίες μιλούσαν με έντονη βρετανική προφορά και οι καταδιώξεις περνούσαν δίπλα από το Big Ben και το Buckingham Palace. Στα ραδιόφωνα ακουγόταν μουσική των 60s, ενώ οι αποστολές περιστρέφονταν γύρω από τον υπόκοσμο του Λονδίνου.
Η μεταφορά αυτή ήταν μια ασυνήθιστη επιλογή για μια σειρά που είχε ήδη συστήσει τη Liberty City, το San Andreas και τη Vice City. Η DMA Design είχε δημιουργήσει το πρώτο GTA χρησιμοποιώντας φανταστικές εκδοχές αμερικανικών πόλεων, αλλά η Rockstar Games αποφάσισε ότι η πρώτη του επέκταση θα μπορούσε να εξερευνήσει ένα διαφορετικό περιβάλλον. Το αποτέλεσμα ήταν το Grand Theft Auto: London 1969, μια μικρότερη παραγωγή που έμελλε να παραμείνει ξεχωριστή στην ιστορία της σειράς.
Πίσω από το βρετανικό σκηνικό βρισκόταν μάλιστα μια ομάδα δημιουργών που εργαζόταν στον Καναδά. Το project είχε ανατεθεί στη Rockstar Canada, ένα στούντιο που είχε προκύψει από την εξαγορά δραστηριοτήτων της GameTek από την Take-Two Interactive.
Οι προγραμματιστές και οι καλλιτέχνες του είχαν ασχοληθεί προηγουμένως με παιχνίδια όπως το Quarantine και το Dark Colony, πριν περάσουν στη νέα εταιρεία.
Πώς μια ομάδα Καναδών δημιούργησε το Λονδίνο των 60s
Η Rockstar Canada είχε αρχίσει να πειραματίζεται με άλλες ιδέες, ανάμεσά τους ένα παιχνίδι ανοιχτού κόσμου με θέμα τον Β΄ Παγκόσμιο Πόλεμο. Η επιτυχία του πρώτου Grand Theft Auto άλλαξε τις προτεραιότητες της εταιρείας και η ομάδα ανέλαβε να μεταφέρει τη δράση του στο Λονδίνο, διατηρώντας την τεχνολογική βάση του πρωτότυπου.
Για τους δημιουργούς, αυτό σήμαινε ότι έπρεπε να κατασκευάσουν μια αναγνωρίσιμη πόλη μέσα στους περιορισμούς μιας ήδη υπάρχουσας μηχανής. Ο σχεδιαστής Blair Renaud ανέλαβε τον χάρτη και μελέτησε τη γεωγραφία του Λονδίνου χωρίς να έχει επισκεφθεί ποτέ την πόλη. Ο ίδιος έχει θυμηθεί ότι παρακολουθούσε παλιές ταινίες με καταδιώξεις αυτοκινήτων, όπως το The Italian Job, προσπαθώντας να καταλάβει την ατμόσφαιρα της περιόδου.
Η πόλη που προέκυψε περιλάμβανε περιοχές όπως το Soho, το Westminster, το Brixton και το Camden Town. Οι παίκτες μπορούσαν να κινηθούν κατά μήκος του Τάμεση, να περάσουν από τη Tower Bridge και να επισκεφθούν σημεία που παρέπεμπαν σε γνωστές γειτονιές της βρετανικής πρωτεύουσας. Η απεικόνιση παρέμενε δισδιάστατη, με την ίδια κάμερα από ψηλά που χρησιμοποιούσε το αρχικό παιχνίδι.
Η δημιουργία των αυτοκινήτων αποδείχθηκε μια ιδιαίτερα ασυνήθιστη διαδικασία. Ο καλλιτέχνης Ray Larabie επισκέφθηκε μαζί με συναδέλφους του ένα κατάστημα με μικροσκοπικά μοντέλα αυτοκινήτων στη Μισισάγκα του Οντάριο. Αγόρασαν βρετανικά μοντέλα, τα φωτογράφισαν από ψηλά και χρησιμοποίησαν τις εικόνες ως βάση για τα οχήματα του παιχνιδιού. Έπειτα επεξεργάστηκαν τα γραφικά, ώστε να ταιριάζουν στην περιορισμένη χρωματική παλέτα της εποχής.
Η βρετανική ταυτότητα, πάντως, δεν περιοριζόταν στην εμφάνιση των αυτοκινήτων. Ο προγραμματιστής Kevin Hoare χρειάστηκε να τροποποιήσει τη θέση του οδηγού και τη συμπεριφορά της κυκλοφορίας, ώστε τα οχήματα να ακολουθούν την αριστερή πλευρά του δρόμου. Ήταν μια από τις μεγαλύτερες τεχνικές παρεμβάσεις στην υπάρχουσα μηχανή, η οποία είχε σχεδιαστεί αρχικά για αμερικανικές πόλεις.
Οι υπόλοιπες αλλαγές επικεντρώθηκαν στην εμφάνιση και στην ατμόσφαιρα του περιβάλλοντος. Οι δημιουργοί προτίμησαν πιο μουντά χρώματα, πρόσθεσαν βρετανικές επιγραφές και δημιούργησαν σατιρικές εκδοχές γνωστών καταστημάτων, όπως το Harrobs, που παρέπεμπε στο πολυκατάστημα Harrods. Ακόμη και οι μικρές λεπτομέρειες των πεζοδρομίων σχεδιάστηκαν με γνώμονα το ιδιαίτερο βρετανικό χιούμορ.
Εγκληματικές συμμορίες, Cockney και η μουσική των Swinging Sixties
Το Λονδίνο του 1969 έδινε στη Rockstar την ευκαιρία να αντλήσει υλικό από μια διαφορετική εγκληματική παράδοση. Εκείνη την περίοδο, η βρετανική λαϊκή κουλτούρα είχε συνδεθεί με τις ιστορίες οργανωμένου εγκλήματος, τα νυχτερινά κέντρα και τη διαβόητη δράση των αδελφών Kray. Οι Ronnie και Reggie Kray είχαν κυριαρχήσει στον υπόκοσμο του Ανατολικού Λονδίνου τη δεκαετία του 1960, πριν συλληφθούν το 1968 και καταδικαστούν τον επόμενο χρόνο.
Ο Dan Houser ενδιαφερόταν ιδιαίτερα για αυτές τις ιστορίες. Σύμφωνα με τον Larabie, ο μετέπειτα συνιδρυτής της Rockstar επισκεπτόταν συχνά το καναδικό στούντιο και συμμετείχε στις συζητήσεις για το ύφος του παιχνιδιού. Ήθελε μια παρωδία των βρετανικών εγκληματικών ιστοριών, γεμάτη υπερβολικούς χαρακτήρες, αστεία και τοπικές εκφράσεις.
Έτσι δημιουργήθηκαν συμμορίες και πρόσωπα όπως οι Crisp Twins, μια σατιρική αναφορά στους αδελφούς Kray. Ο παίκτης αναλάμβανε δουλειές για διαφορετικούς εγκληματίες, συμμετείχε σε κλοπές και συγκρούσεις και προσπαθούσε να συγκεντρώσει αρκετά χρήματα για να προχωρήσει. Οι τηλεφωνικοί θάλαμοι παρέμεναν το βασικό μέσο ανάληψης αποστολών, διατηρώντας ένα από τα χαρακτηριστικά στοιχεία του πρώτου GTA.
Το σενάριο χρησιμοποιούσε έντονα την Cockney αργκό, με εκφράσεις που ήταν αρχικά άγνωστες σε αρκετά μέλη της καναδικής ομάδας. Οι δημιουργοί έπρεπε να εξοικειωθούν με το λεξιλόγιο και τις ιδιαιτερότητες της βρετανικής προφοράς, ώστε οι διάλογοι να αποκτήσουν τον επιθυμητό χαρακτήρα. Ακόμη και τα μηνύματα του παιχνιδιού προσαρμόστηκαν στη νέα τοποθεσία, με το αμερικανικό «Busted» να αντικαθίσταται από το βρετανικό «Nicked» κατά τη σύλληψη του παίκτη.
Η μουσική συμπλήρωνε αυτή την προσπάθεια. Τα ραδιόφωνα περιλάμβαναν reggae, ska, ψυχεδελικούς ήχους και ορχηστρικά κομμάτια που θύμιζαν βρετανικές κατασκοπικές και αστυνομικές ταινίες. Η Rockstar εξασφάλισε μουσική από καταλόγους εταιρειών όπως η Trojan Records, ενώ το ηχητικό υλικό οργανώθηκε σε σταθμούς με διαφορετικούς παρουσιαστές.
Στη δημιουργία του ήχου συμμετείχαν ομάδες στο Λονδίνο και στον Καναδά. Ο Renaud, υπεύθυνος για αρκετά από τα ηχητικά εφέ, έχει περιγράψει πώς χρησιμοποιούσε παλιές βιντεοκασέτες και περιορισμένες βιβλιοθήκες ήχων για να αναπαραστήσει κινητήρες, συγκρούσεις και πυροβολισμούς. Η προσπάθεια ανταμείφθηκε στα BAFTA Interactive Entertainment Awards του 1999, όπου το Grand Theft Auto: London 1969 κέρδισε το βραβείο ήχου.
Η κυκλοφορία και το άγνωστο London 1961
Το Grand Theft Auto: London 1969 κυκλοφόρησε στα τέλη Απριλίου του 1999 για PC και PlayStation. Περιλάμβανε 32 νέες αποστολές και 30 οχήματα, με το gameplay να παραμένει πολύ κοντά σε εκείνο του αρχικού GTA. Η μεγαλύτερη αλλαγή βρισκόταν στην πόλη και στην ιστορική περίοδο, παρά στους μηχανισμούς οδήγησης ή μάχης.
Στην έκδοση του PlayStation, οι παίκτες έπρεπε να διαθέτουν τον δίσκο του πρώτου Grand Theft Auto για να χρησιμοποιήσουν την επέκταση. Η κυκλοφορία του αναγνωρίζεται από το Guinness World Records ως η πρώτη εμπορική επέκταση παιχνιδιού για κονσόλα. Αργότερα διατέθηκε και σε συλλογή μαζί με το πρωτότυπο, με τίτλο Grand Theft Auto: Director’s Cut.
Η υποδοχή του ήταν ανάμεικτη. Οι κριτικοί αναγνώρισαν την ιδιαίτερη ατμόσφαιρα και τη μουσική του, αλλά επισήμαναν ότι οι περισσότερες δραστηριότητες λειτουργούσαν όπως στο προηγούμενο παιχνίδι. Η περιορισμένη εξέλιξη των μηχανισμών ήταν αναμενόμενη για μια επέκταση που βασιζόταν στην υπάρχουσα μηχανή, αλλά έκανε το Λονδίνο περισσότερο μια νέα εκδοχή του αρχικού GTA παρά μια ολοκληρωτικά διαφορετική εμπειρία.
Η Rockstar, ωστόσο, είχε ήδη ετοιμάσει ακόμη μια μικρή επιστροφή στη βρετανική πρωτεύουσα. Την 1η Ιουλίου 1999 κυκλοφόρησε το Grand Theft Auto: London 1961, μια δωρεάν επέκταση αποκλειστικά για PC, η οποία τοποθετούσε τη δράση οκτώ χρόνια πριν από τα γεγονότα του προηγούμενου παιχνιδιού.
Το London 1961 χρησιμοποιούσε τον ίδιο βασικό χάρτη και χαρακτήρες, προσθέτοντας νέες αποστολές, οχήματα και έναν χάρτη multiplayer deathmatch εμπνευσμένο από το Μάντσεστερ. Για να λειτουργήσει, απαιτούσε εγκατεστημένο τόσο το πρώτο GTA όσο και το London 1969. Η περιορισμένη διάθεσή του μέσω διαδικτύου το έκανε μία από τις λιγότερο γνωστές κυκλοφορίες της σειράς.
Γιατί η Rockstar δεν επέστρεψε ποτέ στο Λονδίνο
Μετά τις δύο λονδρέζικες επεκτάσεις, η σειρά ακολούθησε μια διαφορετική πορεία. Το Grand Theft Auto III επέστρεψε στη Liberty City το 2001 και καθιέρωσε τον πλήρως τρισδιάστατο κόσμο που θα χαρακτήριζε τις επόμενες κυκλοφορίες. Ακολούθησαν το Vice City, το San Andreas και αργότερα οι νέες εκδοχές της Liberty City και του Los Santos.
Οι αμερικανικές πόλεις επέτρεπαν στη Rockstar να συνδυάζει εγκληματικές ιστορίες με τη σάτιρα της καταναλωτικής κουλτούρας, των μέσων ενημέρωσης, της πολιτικής και της κοινωνικής ζωής στις Ηνωμένες Πολιτείες. Ο τρόπος με τον οποίο σχεδιάζονταν οι δρόμοι, οι διαφημίσεις, οι ραδιοφωνικοί σταθμοί και οι χαρακτήρες εξυπηρετούσε αυτή την προσέγγιση. Η αμερικανική κοινωνία είχε γίνει η βασική πηγή υλικού για το χιούμορ και τις ιστορίες του GTA.
Το παράδοξο είναι ότι μεγάλο μέρος της δημιουργικής ταυτότητας της σειράς είχε διαμορφωθεί από Βρετανούς δημιουργούς. Η DMA Design βρισκόταν στη Σκωτία, ενώ οι αδελφοί Sam και Dan Houser είχαν μεγαλώσει στο Λονδίνο. Η ματιά τους απέναντι στην αμερικανική κουλτούρα επηρεάστηκε από αυτή την απόσταση, κάτι που ο Dan Houser αναγνώρισε αργότερα στις συνεντεύξεις του.
Το 2013, ο Houser εξήγησε ότι η Rockstar θα ενδιαφερόταν να δημιουργήσει ένα παιχνίδι με σκηνικό το Ηνωμένο Βασίλειο, αλλά δεν ήταν βέβαιος ότι αυτό θα έπρεπε να ανήκει στη σειρά GTA. Θεωρούσε πως υπήρχαν πολλές ιστορίες και ενδιαφέροντα περιβάλλοντα στη Βρετανία, όμως είχε συνδέσει το Grand Theft Auto με την Αμερική και τις ιδιαίτερες κοινωνικές αντιθέσεις της.
Η άποψή του παρέμεινε ίδια και μετά την αποχώρησή του από τη Rockstar το 2020. Σε συνέντευξή του στον Lex Fridman τον Νοέμβριο του 2025, ο Houser θυμήθηκε το London 1969 ως μια διασκεδαστική μικρή παραγωγή και εξήγησε ότι η ομάδα δεν είχε θεωρήσει κατάλληλο ένα μη αμερικανικό σκηνικό για κάποιο πλήρες GTA. Όπως είπε, η σειρά βασιζόταν σε μεγάλο βαθμό στην αμερικανική κουλτούρα, στη διαδεδομένη παρουσία των όπλων και σε υπερβολικούς χαρακτήρες, στοιχεία που θεωρούσε δύσκολο να μεταφερθούν με τον ίδιο τρόπο στο Λονδίνο ή σε κάποια άλλη χώρα.
