Ridley Scott – Ο σκηνοθέτης που δεν σταμάτησε ποτέ να πολεμά

Λίγοι δημιουργοί μπορούν να αλλάξουν την πορεία ενός ολόκληρου μέσου. Ο Ridley Scott δεν ακολούθησε τις τάσεις· τις καθόρισε. Από τα σκοτεινά διαστημόπλοια μέχρι τα ρωμαϊκά στάδια και τις ερήμους του Άρη, η καριέρα του είναι ένα αδιάκοπο ταξίδι μέσα από κόσμους που γεννήθηκαν από το βλέμμα του και σημάδεψαν την κινηματογραφική φαντασία.

Στο Face to Face, το xplaygr.com παρουσιάζει τους δημιουργούς, τους ηγέτες και τους οραματιστές της βιομηχανίας για να φωτίσει τις ιστορίες, τα κίνητρα και τις στιγμές που τους καθόρισαν.

Κάθε κείμενο είναι μια συνάντηση. Μια ματιά πίσω από την επιτυχία. Ένα βλέμμα πρόσωπο με πρόσωπο με όσους διαμόρφωσαν τον σύγχρονο πολιτισμό του gaming, της τεχνολογίας, του κινηματογράφου και της τηλεόρασης.

Ένα βλέμμα που διαμόρφωνε εικόνες

Ο Scott μεγάλωσε σε ένα περιβάλλον συνεχών μετακινήσεων και αλλαγών, γεγονός που τον έκανε να παρατηρεί τον κόσμο με σπάνια ένταση.

Η αγάπη του για τη ζωγραφική και τον σχεδιασμό τον οδήγησε σε σπουδές στις καλές τέχνες και έπειτα στον χώρο της διαφήμισης, όπου ανέπτυξε το οπτικό του ένστικτο. Οι διαφημίσεις του ξεχώριζαν για τη σύνθεση, τον φωτισμό και τη σχολαστική σκηνοθεσία,  στοιχεία που θα καθόριζαν και την κινηματογραφική του ταυτότητα.

Στην εποχή πριν από τα ψηφιακά εφέ, ο Scott έμαθε να χτίζει εικόνες κυριολεκτικά από το μηδέν. Ήθελε να δημιουργήσει σύμπαντα που έμοιαζαν υπαρκτά, με υφή, βάρος και ατμόσφαιρα.

Η πρώτη μεγάλη τομή στην καριέρα του ήρθε με το Alien. Εκεί, μετατρέπει το διάστημα από τόπο εξερεύνησης σε εχθρικό, σχεδόν μεταφυσικό περιβάλλον. Το πλοίο δεν είναι διαστημικό θαύμα αλλά ένας βιομηχανικός λαβύρινθος. Το τέρας είναι αρχέτυπο. Η ένταση έρχεται από την ατμόσφαιρα και τον ρυθμό.

Με το Alien, ο Scott έδειξε πώς ένα κινηματογραφικό είδος μπορεί να επαναπροσδιοριστεί πλήρως μέσα από τη σκηνοθετική ματιά. Δημιούργησε έναν κόσμο που έμοιαζε να υπήρχε πριν και μετά την ταινία, έναν χώρο ζωντανό, απειλητικό και αξέχαστο.

Λίγα χρόνια αργότερα, με το Blade Runner, ο Scott κάνει κάτι ακόμη πιο τολμηρό. Τοποθετεί την επιστημονική φαντασία μέσα σε έναν κόσμο πυκνό, αστικό και υπαρξιακό. Το μελλοντικό Λος Άντζελες είναι πρωταγωνιστής. Η αισθητική του, εμπνευσμένη από το νουάρ, τη διαφήμιση και την αρχιτεκτονική, δημιουργεί ένα σύμπαν που θα επηρεάσει βαθιά την pop κουλτούρα, τα video games, τη μόδα και τον τρόπο που ο κινηματογράφος απεικονίζει το μέλλον.

Αρχικά παρεξηγημένο, το Blade Runner εξελίχθηκε σε πολιτισμικό σημείο αναφοράς. Είναι ένα έργο που δεν “ανήκει” σε μια εποχή αλλά μοιάζει πάντα επίκαιρο, πάντα μπροστά.

Αφηγήσεις επικές και ανθρώπινες

Ο Scott δεν περιορίστηκε ποτέ σε ένα είδος. Από το αιχμηρό κοινωνικό σχόλιο του Thelma & Louise μέχρι τα ιστορικά δράματα του Gladiator και του Kingdom of Heaven, απέδειξε ότι μπορεί να κινείται με άνεση από το προσωπικό στο μεγαλειώδες και από το σκοτάδι στη συγκίνηση.

Τα έργα του δεν μιλούν μόνο για ήρωες ή τέρατα. Μιλούν για την ίδια την ανθρώπινη φύση σε στιγμές κρίσης, μεγαλείου ή φόβου.

Σε κάθε νέα περίοδο της καριέρας του, βρίσκει τρόπους να επανεφεύρει τον εαυτό του. Είτε αφηγείται ιστορίες στο πεδίο της μάχης, είτε εξερευνά τον Άρη, είτε επιστρέφει σε κόσμους που ο ίδιος δημιούργησε, η υπογραφή του παραμένει αναγνωρίσιμη: σχολαστική σκηνοθεσία, οπτική δύναμη και αφηγηματικό θάρρος.

Η διαδρομή του Ridley Scott δεν δείχνει σημάδια κάμψης. Επιστρέφει διαρκώς σε νέα έργα, άλλοτε διευρύνοντας τους κόσμους που τον καθιέρωσαν κι άλλοτε ανοίγοντας εντελώς διαφορετικά αφηγηματικά μονοπάτια. Παράλληλα, παραμένει σχολιαστής της εποχής του, ασκώντας κριτική στη βιομηχανία όταν θεωρεί ότι χάνει τη φλόγα της.

Δεν τον ενδιαφέρει να διατηρήσει μια υστεροφημία: ενδιαφέρεται να συνεχίσει να παλεύει μέσα στο ίδιο το πεδίο που βοήθησε να διαμορφωθεί. Αυτή η επιμονή είναι που τον κάνει ξεχωριστό: η αδιάκοπη δράση, όχι η ανάμνηση.

Η ιστορία του Ridley Scott δεν είναι μια ευθεία γραμμή αλλά μια σειρά από συγκρούσεις, ρίσκα και τολμηρές αποφάσεις. Από τα σκοτεινά βάθη του διαστήματος μέχρι τις απέραντες αρένες της Ιστορίας, δεν σταμάτησε ποτέ να προκαλεί το σινεμά να κοιτάξει λίγο πιο μακριά.