Tim Schafer – Ο τελευταίος ρομαντικός του Adventure Gaming
Ένας φοιτητής από την Καλιφόρνια, μια αίτηση στη LucasArts και μια δεκαετία που γέννησε μερικά από τα πιο αγαπημένα adventures. Ο Tim Schafer δεν ήταν απλώς writer ή designer. Έβαλε καρδιά σε πειρατές, σε bikers, σε ψυχές που πουλούν εισιτήρια για το ταξίδι μετά τον θάνατο. Κάποτε τον έλεγαν χρυσό παιδί του Ron Gilbert. Αργότερα έγινε ανεξάρτητος και κυνήγησε χρηματοδότηση για να κρατήσει ζωντανά τα όνειρά του. Για πολλούς είναι ο τελευταίος auteur του gaming. Για άλλους ένας ονειροπόλος που αρνείται τα εύκολα compromises. Σε κάθε περίπτωση παραμένει δημιουργός που για τριάντα πέντε χρόνια υπογράφει κόσμους που δεν μοιάζουν με τίποτα άλλο.
Στο Face to Face, το xplaygr.com παρουσιάζει τους δημιουργούς, τους ηγέτες και τους οραματιστές της βιομηχανίας για να φωτίσει τις ιστορίες, τα κίνητρα και τις στιγμές που τους καθόρισαν.
Κάθε κείμενο είναι μια συνάντηση. Μια ματιά πίσω από την επιτυχία. Ένα βλέμμα πρόσωπο με πρόσωπο με όσους διαμόρφωσαν τον σύγχρονο πολιτισμό του gaming, της τεχνολογίας, του κινηματογράφου και της τηλεόρασης.
Ένα βιογραφικό που βρέθηκε στο σωστό γραφείο
Ο Timothy John Schafer γεννήθηκε στις 26 Ιουλίου 1967 στην Καλιφόρνια. Μεγάλωσε με comics και ταινίες περισσότερο από παιχνίδια. Σπούδασε computer science στο UC Berkeley και στο τελευταίο έτος είδε αγγελία για τη Lucasfilm Games. Ήταν η εποχή της μηχανής SCUMM και των adventures που έγραφαν εποχή. Έστειλε βιογραφικό χωρίς πολλές ελπίδες. Το 1989 ήρθε η απάντηση. Προσλήφθηκε ως scummlet, στο πιο χαμηλό σκαλί της παραγωγής, υλοποιώντας features που είχαν σχεδιάσει άλλοι.
Οι πρώτες του δουλειές ήταν playtesting στο Indiana Jones and the Last Crusade και μεταφορά του Maniac Mansion στο NES. Ήταν 22 χρονών και δούλευε δίπλα στους Ron Gilbert, Dave Grossman, Steve Purcell. Ένα μικρό studio με αφοπλιστική δημιουργικότητα. Ο Tim απορροφούσε τα πάντα.
Το 1990 ο Ron Gilbert ξεκινά το The Secret of Monkey Island. Ο Schafer αναλαμβάνει co-writer και programmer. Για πρώτη φορά γράφει διαλόγους και φαίνεται αμέσως. Το χιούμορ, οι ατάκες, οι μονομαχίες ξιφασκίας με προσβολές φέρουν το αποτύπωμά του.
Το 1991 ακολουθεί το Monkey Island 2: LeChuck’s Revenge με ξανά δυνατό γράψιμο. Το παιχνίδι γίνεται cult. Ο Gilbert αποχωρεί αμέσως μετά και το μέλλον του franchise περνά αλλού. Ο Schafer μένει. Έχει να πει δικές του ιστορίες.
Το Day of the Tentacle και η πρώτη υπογραφή στην κορυφή
Το 1993 κυκλοφορεί το Day of the Tentacle, συνέχεια του Maniac Mansion. Ο Schafer είναι συν-σχεδιαστής και συν-σκηνοθέτης με τον Dave Grossman. Για πρώτη φορά το όνομά του στέκεται μπροστά. Ταξίδια στον χρόνο, tentacles που θέλουν να κατακτήσουν τον κόσμο, τρεις φίλοι σε έναν αναρχικό καταιγισμό ιδεών. Χιούμορ που αγγίζει το absurd, animation με χαρακτήρα, puzzles που σε κάνουν να χαμογελάς όταν τα λύνεις. Η αναγνώριση έρχεται γρήγορα και σταθερά.
Κι όμως ο Schafer θέλει κάτι εντελώς δικό του. Όχι sequel. Όχι ασφαλές μονοπάτι. Ένα σύμπαν που να κουβαλά μόνο τη δική του φωνή.
Το 1995 έρχεται το Full Throttle. Πρώτη solo σκηνοθεσία. Bikers, δέρμα, heavy metal, μια δυστοπία που μυρίζει καύσιμο. Δεν μοιάζει με τίποτα από όσα είχε κάνει η LucasArts. Είναι πιο σκοτεινό και πιο ενήλικο, με φωνές που ζωντανεύουν τους χαρακτήρες. Οι κριτικοί το αγαπούν. Οι πωλήσεις είναι μέτριες. Το studio διστάζει.
Το 1998 φτάνει το Grim Fandango. Έργο ζωής. Film noir, Día de los Muertos και art deco σε μια πόλη του επέκεινα. Ο Manny Calavera, ένας ταξιδιωτικός πράκτορας για ψυχές, αναζητά λύτρωση στον κάτω κόσμο. Σενάριο εκατοντάδων σελίδων, μουσική του Peter McConnell, art direction που δεν μοιάζει με τίποτα. Οι κριτικές μιλούν για αριστούργημα. Οι πωλήσεις δεν ακολουθούν. Η LucasArts αποφασίζει να απομακρυνθεί από τα adventures.
Η Double Fine
Το 2000 ο Schafer αποχωρεί μετά από έντεκα χρόνια. Ιδρύει τη Double Fine Productions με παλιούς συνεργάτες. Πρώτο project το Psychonauts, ένα 3D platformer όπου ένας πιτσιρικάς μπαίνει στα μυαλά των ανθρώπων. Η ιδέα λάμπει. Η ανάπτυξη πονά. Χρόνια παραγωγής με απορρίψεις από publishers και συνεχές άγχος.
Το 2005 το παιχνίδι κυκλοφορεί με publisher τη Majesco. Οι κριτικοί το στηρίζουν. Οι πωλήσεις απογοητεύουν στο λανσάρισμα. Η εταιρεία ζορίζεται και ο Schafer βάζει υποθήκη το σπίτι του για να πληρώσει μισθούς. Επιβιώνει με μικρότερα projects και δουλειές επί πληρωμή. Το 2009 έρχεται το Brütal Legend με τον Jack Black. Πηγαίνει καλύτερα, αλλά η αβεβαιότητα μένει.
Τον Φεβρουάριο του 2012 ο Schafer δοκιμάζει κάτι νέο. Ανακοινώνει ένα adventure στο Kickstarter. Ζητά 400 χιλιάδες δολάρια. Το όριο πιάνεται σε μία ημέρα. Το τελικό ποσό αγγίζει 3,3 εκατομμύρια από δεκάδες χιλιάδες backers. Το project μετονομάζεται σε Broken Age και γίνεται σύμβολο του crowdfunding στην ανάπτυξη παιχνιδιών.
Το παιχνίδι κυκλοφορεί σε δύο μέρη το 2014 και το 2015. Είναι τρυφερό και καλοσχεδιασμένο, αλλά διχάζει. Κάποιοι το αγκαλιάζουν. Άλλοι βλέπουν ένα scope που άνοιξε περισσότερο από όσο έπρεπε. Ο Schafer καταλαβαίνει ότι το crowdfunding δεν είναι μαγική λύση. Είναι απλώς άλλη διαδρομή με δικούς της κινδύνους.
Η συμφωνία που έδωσε ανάσα
Το 2015 ανακοινώνεται το Psychonauts 2 μέσω Fig. Συγκεντρώνονται σχεδόν τέσσερα εκατομμύρια. Η ανάπτυξη κρατά περισσότερο από όσο θέλει το κοινό. Το 2019 ανακοινώνεται η εξαγορά της Double Fine από τη Microsoft. Η ανεξαρτησία τυπικά τελειώνει, αλλά έρχεται η ηρεμία του σταθερού budget και της υποστήριξης.
Ο Schafer εξηγεί ότι η πρόταση δεν ήταν απλώς οικονομική. Πρόσφερε ελευθερία δημιουργίας χωρίς το άγχος της χρηματοδότησης. Τον Αύγουστο του 2021 το Psychonauts 2 κυκλοφορεί. Είναι το πιο ώριμο έργο του εδώ και πολλά χρόνια. Κριτικές που αποθεώνουν, εμπορική επιτυχία, υποψηφιότητες στα μεγαλύτερα βραβεία.
Το 2024 λαμβάνει το BAFTA Fellowship. Μια διάκριση που αναγνωρίζει καριέρα που επηρέασε ολόκληρο είδος και μια γενιά δημιουργών.
Ο δημιουργός που δεν επαναλαμβάνει τον εαυτό του
Ο Tim Schafer δεν είναι ο πιο εμπορικός ούτε ο πιο συνεπής στους χρόνους. Τα παιχνίδια του αργούν και συχνά ξεφεύγουν από τα αρχικά πλάνα. Κανείς όμως δεν γράφει διαλόγους όπως αυτός. Κανείς δεν στήνει κόσμους τόσο ζωντανούς και παράξενους που να μένουν στη μνήμη.
Για κάποιους είναι ο τελευταίος ρομαντικός που βλέπει τα παιχνίδια ως τέχνη πριν από όλα. Για άλλους ένας ονειροπόλος που δεν κάνει πίσω όταν πιέζεται. Η αλήθεια βρίσκεται κάπου ανάμεσα. Σε τριάντα πέντε χρόνια έχει κυκλοφορήσει λίγα μεγάλα έργα, όμως το καθένα άφησε σημάδι. Monkey Island, Day of the Tentacle, Grim Fandango, Psychonauts. Δεν είναι μόνο τίτλοι. Είναι πολιτισμικά αποτυπώματα.
Σήμερα η Double Fine ανήκει στη Microsoft, αλλά το πνεύμα της παραμένει. Ο Schafer συνεχίζει να κυνηγά ιδέες που ρισκάρουν, ιστορίες που δίνουν βάρος στους χαρακτήρες και στη φωνή τους.
