Spider Man 4 – Μια υπόσχεση επανόρθωσης που δεν πραγματοποιήθηκε

Υπάρχουν projects που ανακοινώθηκαν, συζητήθηκαν, δημιούργησαν προσδοκίες και τελικά δεν κυκλοφόρησαν ποτέ. Το Vault 404 είναι η σειρά άρθρων που επιστρέφει σε αυτά τα χαμένα παιχνίδια, τις ακυρωμένες ταινίες και τις τεχνολογίες-φαντάσματα που έμειναν πίσω σαν απραγματοποίητες υποσχέσεις.

Στην ιστορία του σύγχρονου κινηματογράφου, ελάχιστα «ναυάγια» έχουν συζητηθεί με τόσο πάθος και νοσταλγία όσο το Spider-Man 4 του Sam Raimi. Επρόκειτο για μια παραγωγή που ήταν μια υπόσχεση διόρθωσης, μια προσπάθεια του σκηνοθέτη να επαναφέρει τον Άνθρωπο Αράχνη στις συναισθηματικές ρίζες που είχαν αγαπηθεί στις δύο πρώτες ταινίες.

Παράλληλα με την κινηματογραφική ταινία, αναπτυσσόταν πυρετωδώς ένας τίτλος βιντεοπαιχνιδιού από τη Radical Entertainment, ο οποίος έμελλε να ακολουθήσει την ίδια μοίρα, αφήνοντας πίσω του μόνο ψηφιακά θραύσματα και ένα τεράστιο «τι θα γινόταν αν» που πλανιέται ακόμα πάνω από τη Νέα Υόρκη της Marvel.

Η αναζήτηση της λύτρωσης μετά την καταιγίδα

Για να κατανοήσει κανείς το βάθος της απώλειας του Spider-Man 4, πρέπει πρώτα να κοιτάξει τα τραύματα που άφησε το τρίτο μέρος της σειράς.

Αν και εμπορικά επιτυχημένο, το Spider-Man 3 θεωρήθηκε από πολλούς, συμπεριλαμβανομένου και του ίδιου του Raimi, ως μια χαμένη ευκαιρία, φορτωμένη με υπερβολικούς χαρακτήρες και παρεμβάσεις από το στούντιο. Το όραμα για την τέταρτη ταινία ήταν ξεκάθαρο: επιστροφή στα βασικά.

Ο Raimi ήθελε να αφηγηθεί μια πιο ανθρώπινη, προσγειωμένη ιστορία, όπου ο Peter Parker θα αντιμετώπιζε τις συνέπειες των επιλογών του χωρίς τους περισπασμούς πολλαπλών κακών που δεν εξυπηρετούσαν την πλοκή. Οι Tobey Maguire και Kirsten Dunst είχαν συμφωνήσει να επιστρέψουν, και η προπαραγωγή είχε ξεκινήσει με τον ενθουσιασμό μιας ομάδας που ήθελε να κλείσει τον κύκλο της με τον σωστό τρόπο.

Στο κέντρο αυτού του νέου οράματος βρισκόταν η επιθυμία του σκηνοθέτη να εισαγάγει έναν αντίπαλο που θα προκαλούσε τον Spider-Man όχι μόνο σωματικά, αλλά και ιδεολογικά. Οι πληροφορίες που διέρρευσαν χρόνια αργότερα επιβεβαίωσαν ότι ο βασικός κακός θα ήταν ο Vulture.

Ωστόσο, δεν θα επρόκειτο για μια καρτουνίστικη εκδοχή του χαρακτήρα. Ο Raimi οραματιζόταν τον Adrian Toomes ως μια τρομακτική, σωματική απειλή, έναν άνθρωπο που θα ενσάρκωνε το τέλος και τη φθορά, σε πλήρη αντίθεση με τη νεανική ορμή του Peter. Για τον ρόλο αυτό, ο θρυλικός John Malkovich βρισκόταν σε προχωρημένες συζητήσεις, μια επιλογή που από μόνη της μαρτυρούσε τον σοβαρό και σκοτεινό τόνο που θα είχε η ταινία.

Τα σενάρια

Τα σενάρια που γράφτηκαν και ξαναγράφτηκαν κατά τη διάρκεια της προπαραγωγής αποκάλυπταν μια πλοκή γεμάτη ένταση. Σύμφωνα με τα concept art που έχουν δει το φως της δημοσιότητας, ο Vulture θα διέθετε μια στολή βιομηχανικής αισθητικής, φτιαγμένη από τα συντρίμμια της τεχνολογίας, προσδίδοντας μια αίσθηση ρεαλισμού και κινδύνου.

Οι σκηνές μάχης θα ήταν βίαιες και εναέριες, εκμεταλλευόμενες την τρισδιάστατη αρχιτεκτονική της Νέας Υόρκης με τρόπους που δεν είχαμε ξαναδεί. Υπήρχαν επίσης έντονες φήμες και ενδείξεις για την εμφάνιση της Felicia Hardy, γνωστής ως Black Cat, με την Anne Hathaway να είναι η επικρατέστερη για τον ρόλο. Σε αντίθεση όμως με τα κόμικς, υπήρχε η σκέψη η Felicia να μεταμορφωνόταν σε μια εκδοχή της Vulturess, αν και αυτή η πτυχή του σενάριου παρέμεινε ασαφής και ίσως ήταν μια από τις πολλές ιδέες που δοκιμάστηκαν και απορρίφθηκαν.

Η ταινία θα ξεκινούσε με ένα μοντάζ που θα έδειχνε τον Spider-Man να συλλαμβάνει διάφορους κακοποιούς της “δεύτερης κατηγορίας”, όπως τον Mysterio, τον οποίο φημολογείται πως θα υποδυόταν ο Bruce Campbell σε ένα απολαυστικό cameo. Αυτή η εισαγωγή θα εξυπηρετούσε τον σκοπό να δείξει έναν έμπειρο πλέον ήρωα, ο οποίος όμως σταδιακά θα λύγιζε υπό το βάρος ενός αντιπάλου που δεν μπορούσε να νικήσει με τα συνηθισμένα κόλπα.

Η ψυχολογική πίεση στον Peter Parker θα ήταν τεράστια, καθώς προσπαθούσε να ισορροπήσει τη σχέση του με την Mary Jane και την ευθύνη του απέναντι στην πόλη, θεματικές που ο Raimi χειριζόταν πάντα με μοναδική δεξιοτεχνία.

Ένας ψηφιακός κόσμος που χτίστηκε για να γκρεμιστεί

Παράλληλα με την κινηματογραφική παραγωγή, στα γραφεία της Radical Entertainment συνέβαινε κάτι εξίσου φιλόδοξο. Το στούντιο, γνωστό για τη δημιουργία του Prototype, είχε αναλάβει την ανάπτυξη του επίσημου βιντεοπαιχνιδιού που θα συνόδευε την ταινία. Σε αντίθεση με τις συνήθεις προχειροδουλειές που συνόδευαν τις ταινίες εκείνη την εποχή, το παιχνίδι Spider-Man 4 φαινόταν να είναι μια σοβαρή προσπάθεια AAA προδιαγραφών.

Η Radical χρησιμοποιούσε την εξελιγμένη μηχανή γραφικών και φυσικής του Prototype, προσαρμόζοντάς την στις ανάγκες του Ανθρώπου Αράχνη. Αυτό σήμαινε πως η Νέα Υόρκη θα ήταν ένας τεράστιος, ανοιχτός κόσμος, όπου η κίνηση και η αλληλεπίδραση με το περιβάλλον θα έφταναν σε νέα επίπεδα ρεαλισμού.

Υλικό που διέρρευσε χρόνια μετά την ακύρωση αποκαλύπτει έναν τίτλο που βρισκόταν σε προχωρημένο στάδιο ανάπτυξης. Οι μηχανισμοί της εκτόξευσης ιστού ήταν εξαιρετικά ρευστοί, επιτρέποντας στον παίκτη να νιώθει το βάρος και την ταχύτητα του ήρωα.

Το σύστημα μάχης φαινόταν δυναμικό, ενώ υπήρχαν έτοιμα μοντέλα χαρακτήρων και ημιτελείς αποστολές. Το παιχνίδι θα ακολουθούσε την πλοκή της ταινίας, αλλά θα επεκτεινόταν και σε δικές του υποιστορίες, δίνοντας στους παίκτες την ευκαιρία να αναμετρηθούν με τον Vulture σε εντυπωσιακές αερομαχίες ανάμεσα στους ουρανοξύστες. Η τεχνογνωσία της Radical στην απόδοση της καταστροφής και του χάους ταίριαζε απόλυτα με το πιο σκοτεινό όραμα του Raimi.

Το αδιέξοδο του σεναρίου και η ακύρωση

Το όνειρο άρχισε να ξεθωριάζει όταν η πραγματικότητα των προθεσμιών συγκρούστηκε με την δημιουργική διαδικασία. Η Sony Pictures είχε ορίσει ως ημερομηνία κυκλοφορίας τον Μάιο του 2011, δημιουργώντας ένα ασφυκτικό χρονοδιάγραμμα. Ο Sam Raimi, έχοντας πάρει το μάθημά του από το προηγούμενο φιλμ, αρνήθηκε να προχωρήσει σε γυρίσματα αν δεν είχε στα χέρια του ένα σενάριο που να τον ικανοποιεί απόλυτα. Παρά τις προσπάθειες σπουδαίων σεναριογράφων όπως ο James Vanderbilt, ο David Lindsay-Abaire και ο Gary Ross, η ιστορία δεν «κλείδωνε».

Ο Raimi ένιωθε πως δεν μπορούσε να παραδώσει μια ταινία αντάξια των προσδοκιών μέσα στον διαθέσιμο χρόνο και, σε μια σπάνια κίνηση καλλιτεχνικής ακεραιότητας, αποφάσισε να αποχωρήσει από το project τον Ιανουάριο του 2010.

Η αποχώρηση του Raimi σήμανε το άμεσο τέλος για ολόκληρο το εγχείρημα. Η Sony αποφάσισε σχεδόν ακαριαία να προχωρήσει σε επανεκκίνηση του franchise με το The Amazing Spider-Man, αφήνοντας το Spider-Man 4 στο ράφι της ιστορίας.

Αυτή η απόφαση είχε καταστροφικές συνέπειες και για το βιντεοπαιχνίδι της Radical Entertainment. Χωρίς την ταινία να το υποστηρίζει, η κυκλοφορία του παιχνιδιού δεν είχε εμπορικό νόημα για την εκδότρια εταιρεία. Εκατοντάδες ώρες δουλειάς πετάχτηκαν στον κάλαθο των αχρήστων, ή τουλάχιστον έτσι φάνηκε αρχικά.

Παρά την ακύρωση, το Spider-Man 4 αρνήθηκε να πεθάνει εντελώς. Στον χώρο των βιντεοπαιχνιδιών, πολλά από τα στοιχεία και τους μηχανισμούς που ανέπτυξε η Radical Entertainment δεν πήγαν χαμένα, αλλά ενσωματώθηκαν και μεταλλάχθηκαν για να δημιουργήσουν το Prototype 2.

Ωστόσο, η αυθεντική μορφή του παιχνιδιού ήρθε στο φως πολλά χρόνια αργότερα, όταν ερευνητές και συλλέκτες ανακάλυψαν πρώιμες εκδόσεις του τίτλου σε ξεχασμένα development kits του Wii και του Xbox 360. Αυτά τα ψηφιακά ευρήματα μας έδωσαν μια γεύση από το μενού, τις αποστολές και το UI ενός παιχνιδιού που θα μπορούσε να είχε γράψει τη δική του ιστορία.

Σήμερα, το Spider-Man 4 του Sam Raimi παραμένει ένα από τα πιο γοητευτικά «φαντάσματα» της pop κουλτούρας. Είναι η ταινία που δεν είδαμε ποτέ, το παιχνίδι που δεν παίξαμε ποτέ, αλλά και η απόδειξη πως μερικές φορές η καλλιτεχνική ακεραιότητα κοστίζει ακριβά.

Η στολή εκείνης της εποχής, με τον χαρακτηριστικό σχεδιασμό των ιστών, εμφανίστηκε τελικά ως φόρος τιμής στο αριστουργηματικό παιχνίδι της Insomniac Games χρόνια μετά, θυμίζοντάς μας πως το όραμα του Raimi έχει ριζώσει βαθιά στη συλλογική μνήμη, περιμένοντας μια πτήση που δεν ολοκληρώθηκε ποτέ.