Shigeru Miyamoto – Από τα δάση της Ιαπωνίας στα άπειρα σύμπαντα του gaming

Πολύ πριν τα videogames γίνουν μια βιομηχανία δισεκατομμυρίων, υπήρχε ένα αγόρι που περιπλανιόταν μόνο του στα δάση της Ιαπωνίας. Παρατηρούσε σιωπηλά τα μονοπάτια, τις σπηλιές και τα ρυάκια, αναζητώντας την αίσθηση της ανακάλυψης που μόνο η παιδική φαντασία μπορεί να γεννήσει. Κανείς δεν μπορούσε να φανταστεί τότε ότι αυτές οι περιπλανήσεις θα μετατρέπονταν σε κόσμους που θα άλλαζαν για πάντα την ιστορία του gaming. Ο Shigeru Miyamoto έφερε στη ζωή σύμπαντα που εκατομμύρια άνθρωποι εξερεύνησαν, χωρίς να χρειαστεί να φύγουν ποτέ από το σπίτι τους.

Στο Face to Face, το xplaygr.com παρουσιάζει τους δημιουργούς, τους ηγέτες και τους οραματιστές της βιομηχανίας για να φωτίσει τις ιστορίες, τα κίνητρα και τις στιγμές που τους καθόρισαν.

Κάθε κείμενο είναι μια συνάντηση. Μια ματιά πίσω από την επιτυχία. Ένα βλέμμα πρόσωπο με πρόσωπο με όσους διαμόρφωσαν τον σύγχρονο πολιτισμό του gaming, της τεχνολογίας, του κινηματογράφου και της τηλεόρασης.

Οι ρίζες της φαντασίας

Ο Miyamoto γεννήθηκε το 1952 στην πόλη Sonobe, κοντά στο Κιότο, σε μια Ιαπωνία που άλλαζε γρήγορα. Ήταν παιδί μιας γενιάς που μεγάλωνε ανάμεσα στην παράδοση και τη ραγδαία τεχνολογική πρόοδο. Δεν είχε κονσόλες, υπολογιστές ή τηλεοπτικά ερεθίσματα. Είχε όμως τη φύση, το μολύβι και την αστείρευτη περιέργεια. Περνούσε ώρες μόνος του, εξερευνώντας τα δάση και τα σπήλαια γύρω από το σπίτι του — εμπειρίες που αργότερα θα μεταμορφώνονταν στα λαβυρινθώδη dungeons του The Legend of Zelda και στα γεμάτα εκπλήξεις επίπεδα των παιχνιδιών Mario.

Από νωρίς έδειξε ενδιαφέρον για τη ζωγραφική και τις μηχανικές κατασκευές, χωρίς να έχει καθαρή εικόνα του πού θα τον οδηγήσουν αυτά τα ταλέντα. Η μοίρα, ωστόσο, είχε ήδη χαράξει την πορεία του.

Μια απρόσμενη πόρτα ανοίγει

Στα τέλη της δεκαετίας του ’70, ο Miyamoto συστήθηκε στον πρόεδρο της Nintendo, Hiroshi Yamauchi, μέσω του πατέρα του.

Η Nintendo εκείνη την εποχή ήταν μια εταιρεία παιχνιδιών καρτών και arcade μηχανών, πολύ μακριά από τον κολοσσό που θα γινόταν αργότερα. Ο Yamauchi διέκρινε κάτι ξεχωριστό σε αυτόν τον νεαρό καλλιτέχνη με το χαμηλών τόνων βλέμμα και τον προσέλαβε. Κανείς δεν μπορούσε να προβλέψει ότι αυτή η απόφαση θα άλλαζε το μέλλον της εταιρείας και ολόκληρης της βιομηχανίας.

Η πρώτη του μεγάλη ευκαιρία ήρθε μέσα από την ανάγκη. Το arcade παιχνίδι Radar Scope είχε αποτύχει στις Ηνωμένες Πολιτείες και η Nintendo χρειαζόταν άμεσα ένα νέο project που θα τη βοηθούσε να σταθεί στην αγορά. Ο Miyamoto πρότεινε μια ιδέα που κανείς δεν περίμενε: μια απλή αλλά θεατρική ιστορία με έναν πίθηκο, έναν ήρωα και μια γυναίκα σε κίνδυνο. Το αποτέλεσμα ήταν το Donkey Kong (1981). Ήταν το πρώτο μεγάλο του έργο και το σημείο εκκίνησης ενός νέου κεφαλαίου στην ιστορία των videogames.

Η γέννηση ενός συμβόλου

Μέσα από το Donkey Kong γεννήθηκε ένας χαρακτήρας που αρχικά λεγόταν Jumpman, και σύντομα θα γινόταν γνωστός σε όλο τον κόσμο ως Mario.

Ο μικροκαμωμένος υδραυλικός με το μουστάκι και την κόκκινη φόρμα έγινε πολιτισμικό φαινόμενο. Ο Miyamoto δημιούργησε έναν κόσμο γεμάτο κανόνες, ρυθμό και περιπέτεια, όπου κάθε πίξελ είχε λόγο ύπαρξης και κάθε επίπεδο αποτελούσε ένα μικρό μάθημα χωρίς λόγια. Το Super Mario Bros. (1985) επαναπροσδιόρισε το game design και αναγέννησε τη βιομηχανία μετά το μεγάλο κραχ του 1983.

Ήταν το σημείο όπου η παιδική του φαντασία μετατράπηκε σε συλλογική εμπειρία για εκατομμύρια παίκτες.

Το ταξίδι συνεχίζεται με το Zelda

Αν ο Mario ήταν η έκρηξη της χαράς και της φαντασίας, το The Legend of Zelda (1986) ήταν το κάλεσμα για εξερεύνηση. Ο Miyamoto σχεδίασε ένα παιχνίδι που δεν έδινε σαφείς οδηγίες, δεν είχε γραμμική πορεία και άφηνε τον παίκτη να χαθεί σε έναν ανοιχτό κόσμο γεμάτο μυστικά. Ήταν μια τολμηρή πρόταση για την εποχή, σχεδόν αντισυμβατική. Η έμπνευση ήταν άμεσα προσωπική: οι παιδικές του εξερευνήσεις σε δάση και σπηλιές έγιναν το θεμέλιο ενός κόσμου όπου η περιέργεια ανταμειβόταν με ανακαλύψεις.

Με το Zelda, ο Miyamoto καθιέρωσε μια νέα φιλοσοφία σχεδιασμού: ο κόσμος δεν χρειάζεται να σε καθοδηγεί, αλλά πρέπει να σε προκαλεί να τον εξερευνήσεις. Μια φιλοσοφία που δεκαετίες αργότερα θα επηρέαζε τα open-world games σε ολόκληρη τη βιομηχανία.

Δημιουργώντας εμπειρίες

Καθ’ όλη τη δεκαετία του ’90 και του 2000, ο Miyamoto συνέχισε να πρωτοπορεί. Ενώ άλλοι κυνηγούσαν τον ρεαλισμό και την τεχνολογική επίδειξη, εκείνος επικεντρωνόταν στο συναίσθημα, στη χαρά, στην περιέργεια.

Από το Star Fox έως το Pikmin, και από το Super Mario 64 έως το Wii Sports, κάθε νέο έργο ήταν μια υπενθύμιση ότι η μαγεία των παιχνιδιών δεν βρίσκεται στα γραφικά, αλλά στη φαντασία που απελευθερώνουν.

Ακόμη και σήμερα, στα 72 του, εξακολουθεί να εργάζεται ενεργά στη Nintendo, παρότι ο ρόλος του έχει αλλάξει. Πλέον ενδιαφέρεται όχι μόνο για τα παιχνίδια, αλλά και για το πώς οι χαρακτήρες και οι κόσμοι μπορούν να περάσουν σε άλλες μορφές αφήγησης: θεματικά πάρκα, κινηματογράφος, ακόμη και μουσεία.

Η ιστορία του Shigeru Miyamoto είναι η ιστορία ενός ανθρώπου που δεν ξέχασε ποτέ την αίσθηση της παιδικής ανακάλυψης. Από τα δάση της Ιαπωνίας, μέχρι τα άπειρα σύμπαντα του gaming, η διαδρομή του είναι ένα ζωντανό παράδειγμα του πώς η φαντασία ενός παιδιού μπορεί να αλλάξει τον κόσμο. Κάθε φορά που πατάμε το κουμπί “Start”, συνεχίζουμε, άθελά μας, ένα ταξίδι που ξεκίνησε δεκαετίες πριν, από ένα παιδί που χάθηκε μέσα στη φύση και βρήκε εκεί τη μαγεία της δημιουργίας.