Πού είναι οι εξωγήινοι; Νέα μελέτη προτείνει ότι μπορεί να είναι «κολλημένοι» όπως κι εμείς

Η υπόθεση της «ριζικής καθημερινότητας» δίνει μια πιο ρεαλιστική εξήγηση στο παράδοξο του Fermi

Από το 1950, όταν ο διάσημος φυσικός Enrico Fermi αναρωτήθηκε «Πού είναι όλοι;», οι επιστήμονες προσπαθούν να εξηγήσουν γιατί, παρά τις πιθανότητες ύπαρξης νοημόνων εξωγήινων πολιτισμών, δεν έχουμε καμία απόδειξη για την παρουσία τους.

Μια νέα μελέτη του αστροφυσικού Robin Corbet από το NASA Goddard Space Flight Center και το Πανεπιστήμιο του Maryland, Baltimore County προσφέρει μια διαφορετική, πιο «γήινη» απάντηση στο λεγόμενο παράδοξο του Fermi.

Στο άρθρο του —που δεν έχει ακόμη αξιολογηθεί από ομοτίμους— ο Corbet παρουσιάζει την ιδέα της «ριζικής καθημερινότητας» (radical mundanity): τη θεωρία ότι υπάρχουν μεν άλλοι πολιτισμοί στον Γαλαξία, αλλά είναι τεχνολογικά παρόμοιοι με εμάς και συνεπώς αδυνατούν, όπως κι εμείς, να ανιχνεύσουν ή να επικοινωνήσουν μεταξύ τους.

Όπως δήλωσε ο ίδιος στην The Guardian, «η ιδέα είναι πως είναι πιο προχωρημένοι, αλλά όχι πολύ. Είναι σαν να έχεις ένα iPhone 42 αντί για ένα iPhone 17. Δεν είναι κάτι εξωφρενικά διαφορετικό».

Ένα πιο «βαρετό» Σύμπαν

Οι υπολογισμοί που βασίζονται στην εξίσωση του Drake —την οποία οι επιστήμονες χρησιμοποιούν για να εκτιμήσουν πόσοι πολιτισμοί μπορούν να εκπέμπουν ραδιοσήματα στον Γαλαξία— δείχνουν ότι θα έπρεπε να υπάρχουν αρκετοί. Ωστόσο, μέχρι σήμερα, δεν έχουμε εντοπίσει κανένα σαφές ίχνος τεχνοϋπογραφών (technosignatures), όπως τεχνητές ραδιοεκπομπές, θερμότητα από υποθετικές σφαίρες Dyson ή εξωγήινα αντικείμενα στη Γη.

Αυτή η «μεγάλη σιωπή» έχει οδηγήσει σε πολλές θεωρίες, από την ιδέα ότι οι εξωγήινοι είναι πολύ προχωρημένοι για να τους εντοπίσουμε, μέχρι ότι απλώς αποφεύγουν κάθε επαφή με εμάς ή έχουν αυτοκαταστραφεί.

Ο Corbet, ωστόσο, θεωρεί αυτές τις εξηγήσεις υπερβολικές. Αντ’ αυτού, προτείνει ότι κάθε πολιτισμός φτάνει φυσιολογικά σε ένα τεχνολογικό όριο που δεν του επιτρέπει να προχωρήσει αρκετά ώστε να γίνει διαστημικά «ορατός». Με άλλα λόγια, ίσως η ανθρωπότητα να βρίσκεται κοντά στο ανώτατο όριο προόδου που είναι φυσικά εφικτό — και το ίδιο να ισχύει και για τους υπόλοιπους εξωγήινους πολιτισμούς.

Η θεωρία της «ριζικής καθημερινότητας» υποστηρίζει ότι οι εξωγήινοι δεν χτίζουν γιγαντιαίες διαστημικές δομές ούτε ταξιδεύουν με ταχύτητες φωτός. Αντίθετα, είναι πολιτισμοί πιο «γήινοι» απ’ ό,τι φανταζόμαστε, εγκλωβισμένοι σε παρόμοιες τεχνολογικές δυνατότητες και περιορισμούς — και ίσως, όπως κι εμείς, να έχουν σταδιακά χάσει το ενδιαφέρον τους για την εξερεύνηση του διαστήματος.

Ακόμα κι αν αυτή η θεωρία ισχύει, ο Corbet δεν αποκλείει το ενδεχόμενο μελλοντικών ανακαλύψεων. Υποστηρίζει ότι ένας «μέτριος» τεχνολογικά πολιτισμός μπορεί να εντοπιστεί μέσω διαρροών ραδιοκυμάτων, καθώς τα νέα ραδιοτηλεσκόπια γίνονται όλο και πιο ευαίσθητα. Παρ’ όλα αυτά, προειδοποιεί: «Αν όντως βρούμε κάτι, μπορεί να είναι αποκαλυπτικό σε φιλοσοφικό επίπεδο, αλλά πιθανότατα δεν θα αλλάξει θεαματικά το τεχνολογικό μας μέλλον — ίσως, μάλιστα, να μας απογοητεύσει λίγο».