Καρχαρίες στις Μπαχάμες βρέθηκαν θετικοί σε κοκαΐνη, καφεΐνη και παυσίπονα

Μια νέα ανησυχητική επιστημονική μελέτη που αναλύει τη θαλάσσια ρύπανση στις Μπαχάμες αποκάλυψε ότι οι καρχαρίες της περιοχής φέρουν στον οργανισμό τους ίχνη από κοκαΐνη, καφεΐνη και κοινά παυσίπονα.

Η έρευνα, με επικεφαλής τη βιολόγο Natascha Wosnick από το Ομοσπονδιακό Πανεπιστήμιο της Παρανά, δημοσιεύθηκε στις 20 Φεβρουαρίου 2026 στο επιστημονικό περιοδικό Environmental Pollution, προκαλώντας έντονο προβληματισμό για την επίδραση της ανθρώπινης δραστηριότητας στα θαλάσσια οικοσυστήματα.

Οι ουσίες που ανιχνεύθηκαν και τα είδη που επηρεάζονται

Οι επιστήμονες εξέτασαν δείγματα αίματος από 85 καρχαρίες κοντά στο νησί Eleuthera και διαπίστωσαν ότι σχεδόν το ένα τρίτο αυτών περιείχε ίχνη φαρμάκων και άλλων ουσιών που συνδέονται με τον άνθρωπο.

Ανάμεσα στις ουσίες που εντοπίστηκαν ήταν η καφεΐνη, αντιφλεγμονώδη φάρμακα όπως η ακεταμινοφαίνη (παρακεταμόλη) και η δικλοφενάκη, ενώ σε τουλάχιστον ένα δείγμα ανιχνεύθηκε κοκαΐνη.

Τα είδη που βρέθηκαν θετικά περιλαμβάνουν τον καρχαρία της Καραϊβικής (Caribbean reef shark), τον νοσοκόμο καρχαρία (nurse shark) και τον λεμονοκαρχαρία (lemon shark).

Σύμφωνα με τη μελέτη, η καφεΐνη ήταν η πιο συχνά ανιχνεύσιμη ουσία, αποτελώντας την πρώτη φορά παγκοσμίως που καταγράφεται σε καρχαρίες, ενώ η ακεταμινοφαίνη ταυτοποιήθηκε επίσης για πρώτη φορά στο συγκεκριμένο είδος θαλάσσιων θηρευτών.

Οι πηγές της ρύπανσης και οι επιπτώσεις στον μεταβολισμό

Οι ερευνητές εκτιμούν ότι αυτοί οι ρύποι εισέρχονται στον ωκεανό κυρίως μέσω των λυμάτων και των συστημάτων αποχέτευσης, ειδικά σε περιοχές με έντονο τουρισμό.

Παράλληλα, η παρουσία κοκαΐνης αποδίδεται σε χαμένα ή απορριφθέντα φορτία ναρκωτικών που καταλήγουν στο νερό, ενώ οι δύτες και η ανθρώπινη δραστηριότητα συμβάλλουν περαιτέρω στη μόλυνση των υδάτων.

Οι καρχαρίες που έφεραν αυτές τις ουσίες παρουσίασαν σημάδια μεταβολικών αλλαγών, όπως αλλοιωμένα επίπεδα τριγλυκεριδίων, ουρίας και γαλακτικού οξέος, στοιχεία που υποδηλώνουν την ύπαρξη στρες στον οργανισμό τους.

Αν και δεν έχουν επιβεβαιωθεί ακόμη άμεσες αλλαγές στη συμπεριφορά τους, παρόμοιες μελέτες σε άλλα ψάρια δείχνουν ότι διεγερτικές ουσίες όπως η καφεΐνη θα μπορούσαν να επηρεάσουν τα επίπεδα ενέργειας και τις αντιδράσεις τους απέναντι σε κινδύνους.

Τα ευρήματα αυτά έρχονται να προστεθούν σε έρευνα της ίδιας ομάδας από το 2024, η οποία είχε εντοπίσει ακόμη υψηλότερες συγκεντρώσεις κοκαΐνης σε καρχαρίες στα ανοικτά του Ρίο ντε Τζανέιρο.

Οι επιστήμονες τονίζουν την ανάγκη για περαιτέρω μελέτη των μακροπρόθεσμων οικολογικών επιπτώσεων, καθώς η ρύπανση φαίνεται να φτάνει πλέον μέχρι τους κορυφαίους θηρευτές των ωκεανών.