Το Wake Up Dead Man είναι η πρώτη ταινία του Knives Out ( ή “Στα Μαχαίρια” όπως είναι η ελληνική μετάφραση) που αντιλαμβάνεται ότι ο Benoit Blanc δεν μπορεί να είναι το κέντρο του κόσμου της. Η δύναμή της βρίσκεται αλλού, στη μετατόπιση του ενδιαφέροντος προς τον Πάτερ Jud Duplenticy και στη σύγκρουση ανάμεσα στην αυθεντική πίστη και την εκκλησιαστική εξουσία που έχει χάσει το μέτρο.
Η απουσία του Blanc από το πρώτο μεγάλο κομμάτι της ταινίας λειτουργεί υπέρ της αφήγησης, που στήνει ένα σταθερό, σαφές πλαίσιο γύρω από τον Duplenticy και τον προσωπικό του αγώνα.
Ο Josh O’Connor χτίζει έναν ιερέα διχασμένο από το παρελθόν του και πεπεισμένο ότι η πίστη μπορεί να προσφέρει πραγματική λύτρωση. Το έργο παρακολουθεί αυτή την πορεία με σοβαρότητα και χωρίς ειρωνεία. Η ιδέα ότι η θρησκεία μπορεί να λειτουργήσει ως ανθρώπινο καταφύγιο βρίσκεται στον πυρήνα της αφήγησης, σε πλήρη αντίθεση με τη βίαιη ρητορική και τις τακτικές του Monsignor Wicks.
Το αποτέλεσμα είναι μια ιστορία όπου η ηθική σύγκρουση αποκτά μεγαλύτερο βάρος από το ίδιο το έγκλημα.
Η ενορία ως μικρόκοσμος
Η μετακίνηση του Duplenticy στη νέα ενορία τον φέρνει αντιμέτωπο με έναν κληρικό που χρησιμοποιεί την εξουσία του για να καλλιεργεί φόβο και υπακοή. Ο Josh Brolin δίνει στον Wicks μια ψυχρή βεβαιότητα που εξηγεί γιατί οι πιστοί του τον ακολουθούν ακόμη και όταν ο λόγος του ξεφεύγει από κάθε λογική. Η κοινότητα γύρω του αποκαλύπτεται σταδιακά ως ομάδα ανθρώπων που έχουν γίνει ευάλωτοι από ανάγκη και παραμένουν εγκλωβισμένοι επειδή δεν βλέπουν άλλη διέξοδο.
Όταν ο Wicks βρίσκεται νεκρός σε ένα δωμάτιο που θεωρητικά δεν θα μπορούσε να δεχτεί εισβολή, ο Duplenticy γίνεται ο βασικός ύποπτος. Η ταινία χρησιμοποιεί το μυστήριο ως αφορμή για να δείξει πώς η δυσπιστία και ο φανατισμός μπορούν να στραφούν άμεσα εναντίον ενός ανθρώπου που προσπαθεί να βοηθήσει.
Η ταινία αφιερώνει μεγάλο μέρος στην παρουσίαση των προσώπων γύρω από τον Wicks, τα οποία ζούσαν καθηλωμένα από τη διδασκαλία του. Από τη Martha της Glenn Close μέχρι τον αποδιοργανωμένο γιατρό του Jeremy Renner, όλοι τους σχηματίζουν ένα σύνολο ανθρώπων που αναζητούσαν επιβεβαίωση και παρηγοριά, και επομένως έγιναν ευάλωτοι στη ρητορική του Wicks.
Η επιλογή του Johnson να δείξει τους χαρακτήρες όχι ως καρικατούρες, αλλά ως ανθρώπους σε σύγχυση, δίνει στο φιλμ μια βαρύτητα που ξεφεύγει από τις συμβάσεις του είδους.
Η ώρα των υπόπτων και η άφιξη του Blanc
Όταν ο Blanc τελικά εμφανίζεται, δεν ανατρέπει τον ρυθμό, αλλά τον ενισχύει. Η λελογισμένη του παρουσία επιτρέπει στον θεατή να παρακολουθήσει τόσο τη διαδικασία επίλυσης του εγκλήματος όσο και τη σταδιακή σχέση που αναπτύσσεται ανάμεσα στον Blanc και τον Father Jud.
Ο Blanc κινείται με τη γνώριμη αυτοπεποίθηση του Daniel Craig, ενώ ο Πάτερ Jud του Josh O’Connor προσφέρει μια αθωότητα που λειτουργεί ως άμεσο αντίβαρο.
Η ταινία αποκτά μεγαλύτερη ουσία όταν Blanc και Duplenticy συγκρούονται ως προς το πώς αντιλαμβάνονται τον κόσμο. Ο ένας αναζητά ορθολογισμό και λύσεις, ο άλλος βρίσκει καταφύγιο σε μια πίστη που του προσφέρει σταθερότητα. Μέσα από τις συζητήσεις τους, η ταινία απομακρύνεται από τον στενό διάδρομο της πλοκής και τολμά να δώσει χώρο σε θεματικές που δύσκολα συναντάμε σε ταινίες μυστηρίου.
Το εύρημα που υπονοεί ότι ο Wicks ίσως επέστρεψε από τους νεκρούς λειτουργεί ως καταλύτης: όχι για να στραφεί η ιστορία προς το υπερφυσικό, αλλά για να φανεί πόσο έντονα μπορούν οι άνθρωποι να προσκολληθούν σε μια αφήγηση όταν αυτή εξυπηρετεί τις ανάγκες τους. Η ταινία δεν χλευάζει αλλά ούτε και υιοθετεί τη θρησκευτική πίστη. Την εξετάζει με σοβαρότητα, επιτρέποντας στους χαρακτήρες να διαμορφώσουν τις θέσεις τους χωρίς να γίνονται όργανα της πλοκής.
Η αφήγηση ξεκαθαρίζει ότι δεν ενδιαφέρεται να λυγίσει τον θεατή με εντυπωσιακές αποκαλύψεις. Αντίθετα, αναζητά το κίνητρο πίσω από κάθε επιλογή και το τίμημα που πληρώνει ο καθένας όταν παραδίδει τη σκέψη του σε κάποιον που υπόσχεται σωτηρία.
Η τελική σκηνή μεταξύ Blanc και Πάτερ Jud λειτουργεί ως συμπύκνωση του όλου εγχειρήματος. Ο ένας αποχωρεί βέβαιος πως κάθε ερώτημα μπορεί να έχει λύση. Ο άλλος πείθεται περισσότερο από ποτέ ότι ορισμένα ερωτήματα υπάρχουν ακριβώς επειδή δίνουν στους ανθρώπους χώρο να πορευτούν.
Το Wake Up Dead Man επιβεβαιώνει ότι το σύμπαν του Knives Out μπορεί να εξελίσσεται χωρίς να χάνει τη σαφήνεια και τη σκεπτόμενη γραφή που το χαρακτηρίζει. Ο Rian Johnson παραδίδει μια ταινία που δεν αρκείται στο μυστήριο ενός εγκλήματος, αλλά τοποθετεί στην ίδια ευθεία τη συζήτηση για πίστη, εξουσία και την ανάγκη των ανθρώπων να ανήκουν κάπου.
