Το Anora παρά το μικρό του μπάτζετ κέρδισε πέντε Όσκαρ

Το Anora απέδειξε ότι μια ανεξάρτητη παραγωγή με προϋπολογισμό μόλις 6 εκατομμύρια δολάρια μπορούσε να επικρατήσει απέναντι σε πολύ ακριβότερες ταινίες.

Στην 97η απονομή των Όσκαρ, στις 2 Μαρτίου 2025, κέρδισε Καλύτερη Ταινία, Σκηνοθεσία, Πρωτότυπο Σενάριο, Μοντάζ και Α΄ Γυναικείο Ρόλο, μετατρέποντας τον Sean Baker και τη Mikey Madison στους μεγάλους νικητές της βραδιάς.

Η ταινία είχε συνολικά έξι υποψηφιότητες. Η μοναδική κατηγορία στην οποία δεν κέρδισε ήταν εκείνη του Β΄ Ανδρικού Ρόλου, όπου είχε προταθεί ο Yura Borisov.

Η ιστορία ακολουθεί την Ani, μια νεαρή σεξεργάτρια από το Μπρούκλιν, η οποία γνωρίζει τον Ivan, γιο Ρώσου ολιγάρχη. Οι δυο τους παντρεύονται παρορμητικά στο Λας Βέγκας, αλλά το οικογενειακό περιβάλλον του νεαρού αντιδρά και στέλνει ανθρώπους στη Νέα Υόρκη για να ακυρώσουν τον γάμο.

Η αρχική εικόνα ενός σύγχρονου παραμυθιού μετατρέπεται σταδιακά σε κωμωδία καταδίωξης και τελικά σε μια σκληρή ιστορία γύρω από την κοινωνική τάξη, την εξουσία και την ψευδαίσθηση της προσωπικής ελευθερίας.

Ένας δημιουργός σε τέσσερις διαφορετικές θέσεις

Ο Sean Baker έγραψε το πρωτότυπο σενάριο, έκανε ο ίδιος το μοντάζ και ήταν ένας από τους παραγωγούς μαζί με τη Samantha Quan και τον Alex Coco. Η συγκέντρωση τόσων δημιουργικών αρμοδιοτήτων στο ίδιο πρόσωπο έδωσε στην ταινία ενιαία ταυτότητα και περιόρισε την ανάγκη για ένα μεγάλο επιτελείο σε ορισμένα βασικά στάδια της παραγωγής.

Με τα βραβεία Καλύτερης Ταινίας ως παραγωγός, Σκηνοθεσίας, Πρωτότυπου Σεναρίου και Μοντάζ, ο Baker έγινε ο πρώτος άνθρωπος στην ιστορία των Όσκαρ που κέρδισε τέσσερα βραβεία για την ίδια ταινία μέσα στην ίδια βραδιά. Ο Walt Disney είχε επίσης κερδίσει τέσσερα Όσκαρ σε μία απονομή το 1954, αλλά για διαφορετικές παραγωγές.

Η νίκη στο μοντάζ είχε ξεχωριστή σημασία. Ο Baker αντιμετωπίζει το συγκεκριμένο στάδιο ως μια τρίτη μορφή συγγραφής, μετά το σενάριο και τις αλλαγές που προκύπτουν στα γυρίσματα. Στο Anora, αυτή η διαδικασία καθορίζει τις απότομες μεταβολές του ύφους: η ταινία αρχίζει με τον γρήγορο ρυθμό μιας ερωτικής φαντασίωσης, περνά σε μια σχεδόν χαοτική κωμωδία και καταλήγει σε ένα πολύ πιο ήσυχο και συναισθηματικά βαρύ τελευταίο μέρος.

Η οικονομία της παραγωγής δεν σήμαινε ότι το Anora έμοιαζε μικρό. Τα γυρίσματα πραγματοποιήθηκαν σε πραγματικές τοποθεσίες στη Νέα Υόρκη και στο Λας Βέγκας, με περίπου 40 μέλη συνεργείου. Η κάμερα του Drew Daniels ακολουθεί τους χαρακτήρες σε κλαμπ, δρόμους, επαύλεις, εστιατόρια και γειτονιές, δίνοντας στην ιστορία μεγαλύτερη κλίμακα από εκείνη που θα περίμενε κανείς από τον προϋπολογισμό της.

Η παραγωγή εκμεταλλεύτηκε πραγματικούς χώρους αντί να κατασκευάσει εκτεταμένα σκηνικά. Ο περιορισμένος αριθμός βασικών χαρακτήρων και η συγκέντρωση μεγάλου μέρους της δράσης γύρω από μια νύχτα και την επόμενη ημέρα επέτρεψαν επίσης στον Baker να επενδύσει τα διαθέσιμα χρήματα στις τοποθεσίες, στον χρόνο των ερμηνειών και στις πιο απαιτητικές σκηνές.

Η Mikey Madison ως κέντρο της ταινίας

Η μεγαλύτερη δημιουργική επένδυση του Anora ήταν η Mikey Madison. Ο Baker έγραψε τον ρόλο έχοντας την ηθοποιό στο μυαλό του, αφού την είχε δει στα Once Upon a Time in Hollywood και Scream.

Για την προετοιμασία της, η Madison μελέτησε τη ρωσική γλώσσα, δούλεψε τη συγκεκριμένη προφορά του Μπρούκλιν και εκπαιδεύτηκε στον χορό. Συνεργάστηκε επίσης με εργαζόμενες στη βιομηχανία του σεξ και συμβούλους, ώστε η Ani να μην παρουσιαστεί ως στερεότυπο ή ως παθητικό θύμα που περιμένει να σωθεί.

Η Ani εμφανίζεται επιθετική, πρακτική και αποφασισμένη να διεκδικήσει όσα της υποσχέθηκαν. Πίσω από αυτή την άμυνα, όμως, η ταινία αφήνει σταδιακά να φανεί ότι ο γάμος αντιπροσώπευε την ελπίδα μιας διαφορετικής ζωής.

Η Madison κέρδισε το Όσκαρ απέναντι σε πιο καθιερωμένες υποψήφιες, ανάμεσά τους η Demi Moore για το The Substance. Η νίκη της επιβεβαίωσε ότι η συνολική αποδοχή της ταινίας είχε επεκταθεί και στην ερμηνεία της, η οποία κρατά την ιστορία ενωμένη ακόμη και όταν το ύφος μετακινείται από την κωμωδία στο δράμα.

Στην ομιλία της, η ηθοποιός αναφέρθηκε στις γυναίκες από την κοινότητα των εργαζομένων στη βιομηχανία του σεξ που γνώρισε κατά την προετοιμασία της και δήλωσε ότι θα συνεχίσει να τις υποστηρίζει. Η αναφορά συνδεόταν με τη γενικότερη προσέγγιση του Baker, ο οποίος είχε ήδη ασχοληθεί με εργαζόμενες του σεξ στα Starlet, Tangerine και Red Rocket.

Από τον Χρυσό Φοίνικα στην ανατροπή της οσκαρικής κούρσας

Η πορεία του Anora προς τα Όσκαρ άρχισε τον Μάιο του 2024, όταν κέρδισε τον Χρυσό Φοίνικα στο Φεστιβάλ Καννών. Το βραβείο έδωσε στην ταινία διεθνή αναγνώριση πριν ακόμη ξεκινήσει η κανονική κινηματογραφική διανομή της και την καθιέρωσε ως ένα από τα βασικά έργα της χρονιάς.

Η Neon είχε αποκτήσει τα δικαιώματα διανομής στις Ηνωμένες Πολιτείες πριν από την πρεμιέρα στις Κάννες, βασιζόμενη μόνο στο σενάριο και στο προηγούμενο έργο του Baker. Αντί να κυκλοφορήσει αμέσως την ταινία σε μεγάλο αριθμό αιθουσών, ακολούθησε σταδιακή διανομή, ξεκινώντας από επιλεγμένους κινηματογράφους και διευρύνοντας την παρουσία της καθώς αυξανόταν το ενδιαφέρον.

Η στρατηγική βοήθησε μια ταινία χωρίς μεγάλο εμπορικό όνομα να αποκτήσει κοινό μέσα από τις κριτικές, τις συζητήσεις και τα βραβεία. Το Anora ξεπέρασε τελικά κατά πολλές φορές τον προϋπολογισμό των 6 εκατομμυρίων δολαρίων στις παγκόσμιες εισπράξεις, αποτελώντας τη μεγαλύτερη εμπορική επιτυχία της καριέρας του Baker.

Ο περιορισμένος προϋπολογισμός έγινε μέρος της ταυτότητας του Anora, αλλά δεν ήταν από μόνος του λόγος βράβευσης. Η ταινία αξιοποίησε τους περιορισμούς της για να διατηρήσει έναν συγκεκριμένο τόνο, χωρίς ψηφιακό θέαμα ή περιττές παράλληλες ιστορίες. Η ενέργεια προέρχεται από τους ηθοποιούς, τις πραγματικές τοποθεσίες και τη διαρκή αλλαγή ισορροπίας ανάμεσα στους χαρακτήρες.

Το σενάριο προσφέρει ταυτόχρονα μια προσιτή ιστορία και ένα πιο σύνθετο κοινωνικό υπόβαθρο. Ο παρορμητικός γάμος και η προσπάθεια ακύρωσής του λειτουργούν ως καθαρή κωμική σύγκρουση. Κάτω από αυτήν, όμως, βρίσκεται μια ιστορία για το πώς η οικονομική ισχύς επιτρέπει στην οικογένεια του Ivan να αντιμετωπίζει την Ani ως πρόβλημα που μπορεί να εξαφανιστεί.

Η ταινία αποφεύγει επίσης μια εύκολη εκδοχή του παραμυθιού. Ο Ivan δεν είναι ο πρίγκιπας που σώζει την Ani, αλλά ένας ανώριμος άνδρας που εξαφανίζεται όταν εμφανίζονται οι πραγματικές συνέπειες. Οι άνθρωποι που αρχικά μοιάζουν με απειλητικούς εκτελεστές αποκτούν σταδιακά ανθρώπινη διάσταση, ιδιαίτερα ο Igor του Yura Borisov.

Το Anora είναι διαθέσιμο για streaming στο Netflix.