Το The Shore: Enhanced Edition είναι ένα ελληνικό και μάλιστα αξιοπρεπές lovecraftian walking sim που κερδίζει τον παίκτη από τα πρώτα λεπτά με την ατμόσφαιρα και την αίσθηση απειλής που εκπέμπει.
Ξέρει να σε βάζει μέσα στο νησί του. Ξέρει να σε κάνει να κοιτάς προς τον ορίζοντα σαν κάτι να σε παρακολουθεί. Όταν όμως έρθει η στιγμή να μετατρέψει αυτή την πίεση σε δραματικό βάρος και μηχανική συνέπεια, εκεί ξεκινούν τα δύσκολα.
Ο πρωταγωνιστής ως σημείο θέασης του κόσμου του
Η αφετηρία είναι απλή και σωστά περιορισμένη.
Ο Andrew ξεβράζεται σε ένα ερημικό νησί μετά από ναυάγιο και ψάχνει την κόρη του, Ellie. Το The Shore αφήνει τις γκρίζες παραλίες, τον αέρα, το νερό και τα ίχνη όσων πέρασαν πριν από αυτόν να κάνουν τη βασική δουλειά.
Μέσα σε λίγα λεπτά υπάρχει ήδη απομόνωση, κίνδυνος και εκείνη η αίσθηση ότι ο χώρος είναι αφιλόξενος, αλλά και ξέρει πως βρίσκεσαι εκεί.
Η προσωπικότητά του Andrew ορίζεται σχεδόν αποκλειστικά από την εμμονή του να προχωρήσει και να βρει την Ellie. Κανονικά αυτό θα ήταν πρόβλημα για ένα παιχνίδι που ζητά συναισθηματική επένδυση. Εδώ λειτουργεί μέχρι ενός σημείου υπέρ του. Ο ήρωας δεν είναι τόσο το δραματικό κέντρο όσο ο φακός μέσα από τον οποίο ο παίκτης απορροφά τη σταδιακή αποσύνθεση του κόσμου.
Η ακαμψία του, η σχεδόν πεισματική άρνησή του να σταθεί και να επεξεργαστεί όσα βλέπει, ταιριάζει με το είδος της εμπειρίας που κυνηγά το παιχνίδι.
Αυτό βέβαια έχει και όριο. Όταν η ιστορία ζητά μεγαλύτερο συναισθηματικό βάρος, ο Andrew δεν έχει το εύρος να το σηκώσει. Το αποτέλεσμα είναι ότι η αφήγηση βασίζεται περισσότερο στο περιβάλλον και στα υπονοούμενά του παρά στις ανθρώπινες διαστάσεις της ιστορίας της.
Το νησί κάνει όλη τη «βαριά δουλειά»
Εκεί όπου το The Shore ξεχωρίζει, είναι στο στήσιμο της ατμόσφαιρας. Οι ακτές, οι βράχοι, τα ερείπια και οι τεράστιες μορφές που μοιάζουν να υπάρχουν λίγο έξω από το άμεσο οπτικό σου πεδίο συνθέτουν έναν χώρο που δεν σε καλωσορίζει ποτέ. Η εξερεύνηση αποκτά ένταση επειδή το ίδιο το περιβάλλον σε βάζει σε κατάσταση επιφυλακής.
Αυτό φαίνεται στις πιο απλές στιγμές. Ένα σημείωμα, ένα πτώμα, μια σκιά στο βάθος, ένας βράχος που μοιάζει τοποθετημένος σε λάθος σημείο αρκούν για να κρατήσουν ζωντανή την ανησυχία. Το παιχνίδι πετυχαίνει περισσότερο όταν αφήνει τον τρόμο να κάθεται πάνω στον χώρο σαν μόνιμη πίεση.
Και ο ηχητικός σχεδιασμός συμβάλλει καθοριστικά σε αυτό. Ο ήχος της θάλασσας, ο αέρας, οι χαμηλές απειλητικές συχνότητες και οι περιβαλλοντικές παρεμβολές είναι μέρος του τρόπου με τον οποίο το παιχνίδι κατευθύνει το άγχος του παίκτη.
Το ίδιο ισχύει και για τον σχεδιασμό των πλασμάτων, που συχνά πετυχαίνει ακριβώς όσο χρειάζεται: αρκετά αποκρουστικός για να πουλήσει την ιδέα ενός κόσμου που δεν υπακούει σε ανθρώπινη λογική, χωρίς να στηρίζεται αποκλειστικά στο σοκ.
Όταν η απλή μετακίνηση έχει βάρος
Ως walking sim, το The Shore μένει κοντά στα αναμενόμενα. Εξερεύνηση, παρατήρηση, συλλογή σημειώσεων, απλές αλληλεπιδράσεις και βασικοί γρίφοι συνθέτουν το μεγαλύτερο μέρος της εμπειρίας. Οι γρίφοι δεν είναι το στοιχείο που θα θυμάται κανείς, αλλά υπηρετούν σωστά το σύνολο.
Εκεί πάντως που άλλα παιχνίδια του είδους αφήνουν την έλλειψη μηχανικής πυκνότητας να μετατραπεί σε αδράνεια, το The Shore κρατιέται επειδή το περιβάλλον του δίνει ένταση ακόμη και στο απλό περπάτημα. Κάθε νέο μονοπάτι κουβαλά την υπόσχεση ότι κάτι θα βρεις ή ότι κάτι σε έχει ήδη δει πρώτο.
Υπάρχει όμως μια επιλογή που υπονομεύει αυτή τη σχέση με τον χώρο. Ο Andrew δεν έχει εξαρχής άλμα, τρέξιμο και σκύψιμο, αυτά ξεκλειδώνονται μόνο όταν το παιχνίδι αποφασίσει ότι είναι ώρα να χρησιμοποιηθούν.
Είναι μια λύση που φανερώνει τον τεχνητό έλεγχο της εμπειρίας πιο έντονα απ’ όσο θα έπρεπε. Από εκεί που διαβάζεις το περιβάλλον σαν απειλητικό τόπο, ξαφνικά αρχίζεις να τον βλέπεις σαν διάδρομο σχεδιασμένο γύρω από επιτρεπόμενα inputs.
Σε ένα παιχνίδι που βασίζεται τόσο πολύ στην αίσθηση παρουσίας, αυτή η μηχανική αυθαιρεσία κοστίζει.
Το μυστήριο αντέχει περισσότερο από τις απαντήσεις
Το σοβαρότερο πρόβλημα του The Shore εμφανίζεται όταν προσπαθεί να μεγαλώσει την κλίμακά του. Όσο μένει σε χαμηλή ένταση, με υπαινιγμούς, εικόνες και αργή διολίσθηση προς το παράλογο, ελέγχει καλά την εμπειρία. Όσο αρχίζει να εξηγεί περισσότερο και να φορτώνει το νησί με πιο άμεσες αποκαλύψεις, η συνοχή του χαλαρώνει.
Οι εικόνες έχουν μεγαλύτερη δύναμη από τις απαντήσεις που τις ακολουθούν. Το μυστήριο είναι πιο αποτελεσματικό από την προσπάθεια ερμηνείας του. Αυτό δεν σημαίνει ότι το παιχνίδι χρειαζόταν πλήρη ασάφεια, αλλά ότι δεν έχει την ίδια αφηγηματική σιγουριά όταν καλείται να δώσει σχήμα σε όσα πριν υπαινισσόταν.
Το πρώτο μισό τραβά τον παίκτη μέσα από αμφιβολία και φόβο. Το δεύτερο τον κρατά λιγότερο σταθερά, επειδή ζητά να επενδύσει σε εξηγήσεις και κορυφώσεις που δεν έχουν το ίδιο βάρος.
Η δράση αποκαλύπτει τα όρια της παραγωγής
Το άλλο σημείο όπου η ισορροπία σπάει είναι η μάχη. Το artefact που αποκτά ο Andrew χρησιμοποιείται κυρίως για απώθηση, καθυστέρηση και λίγα δευτερόλεπτα ελέγχου της απόστασης. Σε θεωρητικό επίπεδο, μια τόσο απλή προσθήκη θα μπορούσε να λειτουργήσει ως στιγμιαία αλλαγή τόνου. Στην πράξη, δεν υπάρχει το βάθος ή η ακρίβεια που χρειάζεται για να στηρίξει αυτή τη μετάβαση.
Το ίδιο ισχύει και για ορισμένες τεχνικές ατέλειες. Οπτικά glitches, αδέξια τοποθετημένα assets και μικρές στιγμές τραχύτητας θυμίζουν συχνά ότι πρόκειται για παραγωγή περιορισμένης κλίμακας. Δεν χαλάνε την εμπειρία, αλλά αφαιρούν κάτι από την προσεκτικά στημένη ψευδαίσθηση, ακριβώς όταν το παιχνίδι χρειάζεται κάθε διαθέσιμο μέσο για να την κρατήσει ζωντανή.
Το The Shore: Enhanced Edition δεν επανεφευρίσκει το είδος των walking sim και δεν διεκδικεί κάτι τέτοιο. Η αξία του είναι ότι καταλαβαίνει ότι αυτό το είδος χρειάζεται χώρο με ταυτότητα, σαφή στόχο και ατμόσφαιρα ικανή να δώσει βάρος στην απλή κίνηση. Στο μεγαλύτερο και καλύτερο κομμάτι του, αυτό ακριβώς προσφέρει και εκεί είναι πειστικό.
Είναι μια εμπειρία που σε κερδίζει κυρίως για το τι σε κάνει να φοβάσαι ότι έρχεται, όχι για το τι τελικά έρχεται.
